Eerste liefde

Eerste Liefde. Prachtig thema van deze Boekenweek (9-18 april 2022). Eerste liefde, ik schreef er meermalen over en ik ben er ook nog niet over uitgeschreven.
Maar waar begin je te tellen: bij die eerste kriebel nog voordat ik het woord 'verliefd' kende? Bij die platonische verliefdheid die lang tegen de werkelijkheid in standhield? Die vleugjes aanwaaiende verliefdheden die even snel weer overwaaiden? Die eerste grote liefde die bijna 25 jaar duurde?
En daarna.
Een nieuwe liefde is anders en zo dus toch weer een eerste liefde.

In 2016 schreef ik:

De liefde is een kamer met talloze hoeken
ze heeft me er al vele laten zien.
Maar nog niet alle.

Vrijdag 8 april was het Boekenbal als opening van de Boekenweek. En weer was ik niet uitgenodigd, maar in Wageningen maakten we er toch een miniem openingsfeestje van.
Met Laurens van der Zee (die evenals Martijn Adelmund met mij Schrijversharten vormt) trad ik op bij de opening van de Culturele Ronde in Wageningen. Wij 'kaapten' onze spreektijd om onze eerste liefdes te belichten. Het roept iets op bij mensen, zo bleek na afloop toen mensen mij hun eigen ervaringen vertelden. Met een melancholieke vertedering soms.

In Wageningen zijn ook activiteiten in deze Boekenweek.

Op woensdag 13 april treedt dichter Ingmar Heytze op in de bblthk.
Muzikaal is er die avond ook aandacht voor de liefde. Zo treedt muzikant Herman Groenestein op en ook Walinda de Jong.
Herman heeft in zijn project 'Stadsdichters verklankt' gedichten van de oud-stadsdichters van Wageningen op muziek gezet (Ivanka de Ruijter, Martijn Adelmund, Laurens van der Zee), maar ook een gedicht van mij. Ik ben zeer verguld met hoe mijn 'Achterlangs de haven' door muziek een extra dimensie heeft gekregen. Deze liefdesbetuigingen aan de stad zijn ook te horen.

Meer informatie over de boekenweekavond in de bblthk

In het verlengde van het thema Eerste Liefde houdt muzikante en verhalenverzamelaarster Anneke Rot op 19 april een avond over: 'En zó is het gekomen'.
Zij bracht verhalen bij elkaar over ontmoetingen die leidden tot vlinders, verkering of een leven lang. Maar ook laat zij de mensen zelf aan het woord met hun verhalen.

Meer informatie over En zó is het gekomen in de bblthk

Dichters bij het Theekoepeltje

Tijdens de Culturele Ronde op 9 en 10 april in Wageningen treden uiteenlopende dichters op bij het Theekoepeltje aan het Wallenpad. Voor deze optredens werken Schrijversharten, Lijntje Poëzie en Vrienden van de Theekoepel samen.

Zelf maak ik deel uit van Schrijversharten, samen met Laurens van der Zee en Martijn Adelmund. Tijdens de Culturele Ronde in 2019 traden we ook op bij het markante Theekoepeltje dat tot nu toe vergeefs wacht op een mooie bestemming.
Zonde dat het nog steeds niet is gelukt om nieuw leven te blazen in dit gezichtsbepalende monument. Ik ben bang dat het na de opknapbeurt in 2021 weer zal verkommeren door weersinvloeden en leegstand.

De dichters die tussen 11 en 17 uur optreden (onder voorbehoud) zijn: Ivanka de Ruijter, Simon Oosting, Percy Cicilia jr., Samira van der Loo, Petra Sips, Leontien Jansen, Laurens van der Zee, Martijn Adelmund en ik. De toegang is gratis.

Tijdens de Culturele Ronde stellen zo'n 70 kunstenaars hun ateliers open en ook zijn er optredens en demonstraties.

Vrijdag 8 april om 20 uur wordt de Culturele Ronde 2022 geopend in de bblthk. Dan zijn er ook culturele optredens. Laurens van der Zee en ik treden er namens Schrijversharten op. Ons optreden legt een lijntje naar de Boekenweek die ook die avond begint en waarvan het thema 'Eerste liefde' is. 

Het boekje van de Culturele Ronde met plattegrond van de deelnemende kunstenaars is onder meer in de bblthk te krijgen.

Meer informatie ook op:
https://www.cultureleronde.nl/

Vrienden van de Theekoepel op Facebook

Cascade

Ooit begon het met een idee voor een boekje en Hermanus Artisticus (Remko Zijlstra) benaderde me om ook een bijdrage te leveren. Ik schreef het gedicht 'Open'.
Maar boekje transformeerde in het idee voor een LP, waaraan dichters en muzikanten hun bijdrage leveren. De opnamen zijn inmiddels gemaakt en de LP komt naar verwachting eind dit jaar uit.
De ideeënstroom ging verder en Hermanus Artisticus verzamelde nog meer muzikanten, maar ook dans en video vinden een plaats in het project Cascade.
Na een voorproefje in februari bij 'Quiet is the new loud' in de bibliotheek van Wageningen is er zondag 3 april de complete voorstelling. Althans, compleet voor nu, want het project blijft in ontwikkeling. Zelf treed ik ook op.
Cascade begint om 15 uur en de toegang is gratis. Meer informatie in het persbericht hieronder.

PERSBERICHT

Creatief bloed stroomt waar het niet gaan kan. Dit geldt ook, of misschien wel juist, wanneer er een lockdown is. Op zondag 3 april om 15.00 uur zal daar in de bblthk het ultieme voorbeeld van worden getoond. C A S C A D E, een project van vele, met name Wageningse, makers onder leiding van HermanusArtisticus, begon namelijk vanuit de lockdown en bracht een groot aantal kunstenaars samen tot een creatieve “stroming”.

Vandaar ook de keuze voor de naam C A S C A D E, wat zoveel betekent als een trapsgewijze waterval of waterstroming. Deze naam staat symbool voor de achttien schrijvers, muzikanten en de danseres die, ieder vanuit hun eigen discipline, samenkomen in een unieke kunstzinnige ervaring.

Om zoveel mogelijk mensen mee te laten deinen op deze creatieve stroming, die een combinatie is van hoorspel, muziek en poëzie, is besloten om deze op vinyl vast te leggen. De LP is inmiddels opgenomen en zal naar verwachting in december worden gepubliceerd.
Hieraan voorafgaand zal een aantal liveshows plaatsvinden, waarbij de groep makers hun kunsten vertoont, veelal in de vorm zoals deze ook terug te horen is op de LP. De liveshows zijn namelijk aangepast aan een live publiek en bevat ook danselementen.

Aan dit project werken mee als schrijver/dichter: Martijn Adelmund, Annie van Gansewinkel, Frio Jongbloed, Ellen van de Kolk, Herman van de Kolk, Petra Sips, Wijnand Steemers en Laurens van der Zee. De muziek is vervaardigd door HermanusArtisticus, Jesse Blauwhof, Mali Boomkens, Fred Cornelissen, Henriette Cornelissen, Nienke Deiters, Anna Kluen, Inge van de Kolk en Robin Post. De danselementen worden verzorgd door Sanne Kooiker.

Cascade op Instagram

Cascade op website bblthk Wageningen

Hier stond een school

Hier was ooit de Ireneschool. Enkele jaren geleden verhuisde de school naar nieuwbouw iets verderop en heet sindsdien De Bijenkorf.
Ruim 60 jaar gingen kinderen uit Wageningen naar de school langs de Rooseveltweg. Volgend jaar staan op deze plek 36 betaalbare woningen en appartementen. En dat is mooi.
Maar ik voel ook iets weemoedigs als ik langs het gebouw loop met hier en daar nog doorkijkjes naar hoe het was. Zoveel voetstappen, stemmen, tranen, blijdschap en zweetdruppels van Wageningse kinderen.

De bomen op het terrein zijn al weg en er is een voorzichtig begin gemaakt met de sloop van het schoolgebouw.

De vorige burgemeester Geert van Rumund vroeg Schrijversharten - het collectief van Laurens van der Zee, Martijn Adelmund en mijzelf - om een bestemming te bedenken voor de gevelletters van de Ireneschool. Laurens van der Zee en Anneke Rot hebben de letters in 2019 veiliggesteld.

Als Schrijversharten maakten we samen onderstaand gedicht 'Hier stond een school'. De burgemeester nam het op in zijn afscheidstentoonstelling (2020-2021) in Museum De Casteelse Poort.

We denken graag mee over hoe gevelletters en gedicht  hier ergens als aandenken kunnen blijven. Herinnering aan alle kinderen en leerkrachten die in die belangrijke levensjaren op deze plek een schoolgemeenschap vormden.

Hier stond een school

Hier stond een school
de tijd heeft hem verpletterd.
Het geraamte van het trappenhuis
het laatste dat nog stond
deze letters wat men redden kon
uit de klauwen van voortvarendheid.

Hier stond een school
vaag resoneren nog de decibellen
dwars door de pijngrens heen.
Rijtjes uit het hoofd die
daar na zestig jaar nadreunen.
Hopelijk kleurde je ook buiten de lijntjes
en hield je je wiebelend staande
op de hinkelbaan naar later.

Hier stond geen school die jou liet staan.  Lopen
leerde je, springen, dromen. Soldaat, advocaat
kruidenier, officier. Timmerman
zei vader. Maar de leraar zag de edelman
de vrouw met haar verhalen
en dat mocht ook.

2019 Schrijversharten
(Laurens van der Zee, Martijn Adelmund, Annie van Gansewinkel)

Website Schrijversharten

Gruuëts op mien modertaal

Ich bin gruuëts op mien modertaal. Ik ben trots op mijn moedertaal.
De taal, - het dialect van mijn geboortestad Weert in Limburg -, die mijn ouders me met de paplepel hebben ingegeven. Daar ben ik ze nog altijd dankbaar voor. Mijn moedertaal is belangrijk in mijn leven en werk. Ik schrijf zowel in het Nederlands als in het Weerts.

Vandaag 21 februari is de Internationale Dag van de Moedertaal. Unesco wil met deze dag  de taalkundige en culturele diversiteit onder de aandacht brengen en het belang van meertaligheid.

Ouders en leerkrachten dachten vroeger – en nog steeds soms, helaas – dat onderwijsresultaten eronder lijden als een kind naast het Nederlands ook de moedertaal (bijvoorbeeld een dialect of de thuistaal van migranten) spreekt.
Uit onderzoeken is echter al jaren duidelijk dat het beheersen van de moedertaal naast het Nederlands een verrijking is voor het taalgevoel. De meeste kleine kinderen kunnen moeiteloos schakelen.
Jammer genoeg loopt het aantal dialectsprekende kinderen vanaf de peuterspeelzaal terug. Taalonderzoeker en hoogleraar Leonie Cornips is een warm pleitbezorger voor het stimuleren van tweetaligheid bij jonge kinderen.

Vorig jaar schreef ik bij het verschijnen van Platbook 25 met mijn tekst ‘’t Zuide uut’: je kunt het meisje wel uit het zuiden halen, maar het zuiden niet uit het meisje. Limburg waar ik al 50 jaar niet meer woon, maar waarvan ik de wortels en de taal koester.
Taal is al mijn hele leven de rode draad in mijn werk. Ik ben me zeer bewust van de kracht van de moedertaal die verbindend werkt en de rijkdom van culturen onderstreept. Vanuit zo'n zelfbewustzijn kun je je juist openstellen voor andere culturen en die van anderen net zo waardevol vinden.

Daarom prijs ik me gelukkig dat ik de eerste vier jaar van mijn leven alleen mijn moedertaal hoorde en sprak. En nog altijd spreek ik het zodra het kan.
Verwevenheid met je wortels en een goede hechting zijn van onschatbare waarde. 

Website Huis voor de Kunsten Limburg over Moedertaaldag

Website Veldeke Wieërt

Website Veldeke Limburg

BiebBoys en Jatgedichten

Beter goed gejat dan slecht verzonnen. En zeker als je daarmee kinderen enthousiast aan het lezen, en schrijven, krijgt. De BiebBoys hebben deze keer een goed idee om kinderen aan te zetten tot gedichten lezen en schrijven.
In de nieuwste lesbrief staan leuke opdrachten zoals het maken van een serenade, een liefdesliedje of gedicht. Handig ook alvast voor Valentijnsdag binnenkort.
Een levendig en eigentijds filmpje spoort kinderen van groep 5 tot en met 8 aan om aan de slag te gaan: de Bieb Boyband. Bij de lesbrief zijn ook Jatgedichten te downloaden. Elementen om uit te shoppen voor een nieuw gedicht of liedje.

Mijn gedicht Thuis is een van die Jatgedichten. Het was in 2018 een Raadgedicht, in het mooie poëzieproject van collega Rian Visser. In 2019 verscheen het ook in mijn boek 'Op reis met heimwee' (uitgeverij De Eenhoorn).
Ik zou zeggen tegen de kinderen: Jat naar hartenlust uit mijn gedicht en uit die van 3 andere dichters Reine Pelseneer, Bas Rompa en Simon van der Geest. En maak er zelf ook iets moois van!

Overigens heeft het project BiebBoys mij wel eerst netjes toestemming gevraagd om mijn gedicht over te nemen. Gedichten zomaar jatten mag immers niet.

Vorig jaar riep NBD Biblion de BiebBoys uit tot Jeugdspecialist 2021.

BiebBoys in de Klas is een initiatief van de Bibliotheek Gelderland Zuid. De lespakketten worden mede mogelijk gemaakt door het netwerk van Overijsselse Bibliotheken en het Gelders Bibliotheeknetwerk, in samenwerking met Rijnbrink. 

Website de BiebBoys

Ook thuis kun je filmpjes van de BiebBoys bekijken.

Natuur in feestweek voor gedichten

Morgen op Gedichtendag begint de feestweek voor gedichten, de jaarlijkse Poëzieweek (27 jan - 2 feb) in Nederland en Vlaanderen.
Natuur, het thema van dit jaar ligt me na aan het hart. Vaak ontstaan in de natuur ook ideeën voor mijn gedichten of ander schrijfwerk. Daarom plaats ik de komende zeven dagen een gedicht op twitter, verluchtigd met een foto.
Mijn compagnons van Schrijversharten, Laurens van der Zee en Martijn Adelmund, laten ook op social media van zich horen in de Poëzieweek.
Ik schrijf gedichten over plekken dichtbij en veraf. De laatste jaren door de coronabeperkingen waardeer ik nog meer de natuur die op een boogscheut voorhanden is in Wageningen waar ik woon: bos en hei, de Nederrijn en uiterwaarden, het Binnenveld, de Blauwe Kamer.
En wat verder weg de zee, natuurlijk.

De natuur reflecteert wat in mij leeft en zij brengt mij tot reflectie. Maar de natuur zet mij ook in beweging, verjaagt muizenissen en geeft mij rust in het land van meningen van iedereen over alles en nog wat (ja, ook ik!).
De natuur heeft geen oordeel, de natuur ís.
Telkens weer een verademing.

Activiteiten tijdens de Poëzieweek:   
op: https://www.poezieweek.com/ 

Mijn tweets staan op
https://twitter.com/AnnievGansewink