Winter exit

Vanmiddag kreeg ik de lente in de kop en spijbelde me fietsend door het zonnige Binnenveld. Ergens (natuurlijk weer eens verdwaald) stuitte ik op sneeuw!

Sneeuw lag er moe en vuil bij, der dagen zat.

De laatste sneeuw van deze winter?
Morgen begint de meteorologische lente, maar laten we ons niet rijk rekenen. Voorwaar, maart roert ... en april doet ...

Vulpennen

Ik betwijfel ten zeerste of het Letterkundig Museum ooit (ik wil graag 98 worden) met grote dankbaarheid mijn literaire nalatenschap zal aanvaarden. Van de grote schrijvers worden bijvoorbeeld manuscripten, oerboeken en schrijversparafernalia zoals vulpennen bewaard en tentoongesteld.

In de maand maart is er in de bibliotheek van Wageningen een kleine expositie waarbij collega Mieke van Hooft en ik de bezoekers een kijkje geven in ons schrijfproces.
In een van de vitrines ligt onder meer mijn eerste, afgekloven vulpen. Ik kreeg hem rond mijn twaalfde en hij loodste mij door proefwerken, tentamens en examens. Kauwend op het vertrouwde dopje gaf hij me blijkbaar rust en inspiratie, want ik slaagde en schreef er ook mijn eerste boeken mee. Ik heb hem altijd bewaard als een van mijn kleinodiën.

In 1992 kwam mijn eerste boek uit en mijn man kon destijds het gepiep en gekras van dat oude pennetje niet meer aanhoren. Tijd voor een nieuw exemplaar, een robuuste Parker die tot anderhalf jaar geleden dienst deed. Opgetogen schreef ik over die nieuwe vulpen in mijn schrijflogboek, met een grijns naar eventueel toekomstige schrijversactiviteiten. Twintig jaar later terugkijkend zijn die contracten en zelfs signeersessies er inderdaad gekomen.

Anderhalf jaar geleden gunde ik mezelf een nieuwe en viel in een speciaalzaak na gedegen vergelijking en proefschrijven mijn keuze op een Waterman. Die schreef het prettigst en lag het beste in de hand, ook nog eens mijn sterrenbeeld en in prachtig blauw.

Nu heb ik dus drie generaties vulpennen. Ik kan ook best schrijven met plastic krijgertjes en goedkope stiften. Maar voor werk van langere adem of van meer diepte of zwaarte schroef ik graag met enige plechtigheid de dop los van mijn vulpen.

Bblthk Wageningen: expositie Mieke van Hooft en Annie van Gansewinkel

Nog even

de sneeuwvlokjes
spelen
nog even buiten.
vallen omhoog of
duikelen onbestemd.
maken er in de zon
een dolletje van.

Kaasschaaf of kapmes

We krijgen in Wageningen een nieuw cultuurbeleid. Maar laten we ons niet rijk rekenen in crisistijd, het betekent gewoon fors bezuinigen. Jaarlijks komt er 380.000 euro minder beschikbaar voor subsidies op cultuur. Wie weet waar die bezuinigingen gehaald mogen worden, mag het zeggen.
Wij dus, de inwoners.
De gemeente heeft namelijk een adviesverzoek uitgezet bij de bevolking. Nog maar een week heb ik om mijn bijdrage in te leveren. Voor de zoveelste keer pak ik de vragenlijst ter hand en begin nog maar weer eens de inhoudelijke uitgangspunten te lezen. Ik lees over de versterking en kruisbestuiving van de diverse beleidsterreinen. Ik houd het nieuws in onze gemeente aardig bij en de uitgangspunten staan in het Nederlands. Daar heb ik zelfs voor geleerd, maar kan iemand mij uitleggen wat hier staat?

Dan maar naar de regels: ik mag in totaal 15 punten (5, 4, 3, 2, 1 punt) verdelen over 22 doelen van het gemeentelijk cultuurbeleid.
Aan de bblthk worden vijf subfuncties toegekend en ik vind ze allemaal belangrijk. Maar dan zijn meteen al mijn punten op.
Ik wil ook dat schouwburg Junushoff een volwassen aanbod houdt, amateurkunst in 't Venster mogelijk blijft, museum Casteelse Poort bestaat, cultuureducatie doorgaat. Ik wil niet alleen kijken naar mijn eigen belangen en hobby's, maar ook voor die van anderen moet ruimte zijn.
De omgekeerde kaasschaafmethode dan maar, dus veel doelen enkele armzalige puntjes toebedelen. Of toch kiezen voor een meedogenloos kapmes en dus zoveel mogelijk punten naar enkele grote doelen met hun subfuncties.
Snoeien doet groeien, maar je kunt dat ook te rigoureus doen. Wat met wortel en tak weg is, komt niet terug.

Niets staat er in de toelichting over hoe de gemeente met de uitkomsten omspringt. Ik ben bang voor cijferaars die onder het motto 'meten is weten' de universele waarheid in pacht denken te hebben.
Dit wordt een vergelijking van appels, peren, knollen en citroenen. Worden wij straks als burgers om de oren geslagen met de cijfers: we hebben het immers zelf zo gewild?
Cultuur is van onschatbare waarde, niet in cijfers en geld uit te drukken. Democratie is dat ook.
Maar je kunt er ook te ver in gaan. Langzamerhand merk ik dat ik geïrriteerd raak (en dat overkomt me niet vaak). Ik heb het gevoel dat ik nu keuzes krijg voorgelegd waarvan ik de betekenis en reikwijdte niet kan overzien.
Ik maak toch niet voor niets vol overtuiging gebruik van mijn stemrecht. In de gemeenteraad zitten mensen die mij vertegenwoordigen. Laat ze dat dan dóen en niet weer eens de hete aardappel voor zich uit schuiven. Soms snak ik naar een gemeentebestuur dat daadkrachtig knopen doorhakt. Als we het daar niet mee eens zijn, maken we alsnog gebruik van onze democratische rechten.
Ik zucht nog eens en berg de vragenlijst maar weer op. Wil ik wel meewerken aan deze onmogelijke opdracht? Er wordt me medebeslissingsrecht in de schoot geworpen en ik maak er geen gebruik van?
Ik heb nog een week.

Gemeente Wageningen: Stem op nieuw cultuurbeleid

Verleden en toekomst

Weinig is zeker in het leven, maar ik durf wel één zekerheid te debiteren. Hoe meer tijd je achter je hebt, hoe minder je voor je hebt.
Dat klinkt treurig, maar je krijgt ook steeds meer om op terug te kijken. En dat is toch vaak een vreugdevolle aangelegenheid, tenminste als je jezelf, ondanks de onontkoombare klappen van het leven, als een zondagskind beschouwt zoals ik.
Deze dagen werd ik door een mailtje zo weer tientallen jaren de vorige eeuw in geslingerd. Het was afkomstig van een oud-leerling uit de tijd (1974-1981) dat ik lerares Frans en Nederlands was aan de Stefanus Mavo in Tilburg. Na een leerzaam eerste jaar - vrij gemakkelijk in drie brugklassen, maar een tropenjaar in 2B - heb ik er in totaal zeven jaar met veel plezier voor de klas gestaan tot de journalistiek lokte.

Ineens was daar het mailtje van de oud-leerling, die ik sinds zijn 15e of 16e niet meer had gezien. Nu is het een man van tegen de vijftig, met ook al tientallen jaren levenservaring achter de rug.
Ik vond een foto terug uit die tijd, van juni 1980 tijdens een les Nederlands in de derde stiekem gemaakt door een leerling. Hoezo tegenwoordig die verdorven mobieltjes in de klas? Niets van gemerkt terwijl het niet eens een pocketcameraatje bleek. Ik mag hopen dat mijn andere leerlingen op dat moment net zo verdiept in hun boek waren als ik op de foto lijk.

Tijd van leven. Nog een zekerheid durf ik er tegenaan te gooien: je weet wel zeker hoeveel er achter je ligt, maar je hebt geen idee hoeveel, of hoe weinig, er nog voor je ligt.
Het eind van je tijd kan immers uit onverwachte hoek komen. Dat hebben de mensen uit de Oeral in Rusland vandaag wel ervaren die ineens een meteoriet op zich zagen neerdalen.
Toen ik het nieuws hoorde, dacht ik: dus toch op de aarde, en: hij is te vroeg. Ik had namelijk een paar weken geleden al de aankondiging gelezen van een planetoïde die de 15e de aarde dicht zou naderen.
Maar dat staat ons dus nog te wachten. Als dat blok van 130.000 ton de aarde zou raken, gaat dat met een kracht van 150 Hiroshima-bommen. Mijn ademhaling slaat een slagje over als ik het probeer te bevatten.
Gelukkig meldde dagblad Trouw vanmorgen dat ruimterots 2012 DA14 de aarde zeker zal missen. Dat 'missen' in de kop boven het artikel klinkt een beetje als: pech hebben. Rond 20.30 uur scheert hij langs de aarde, nog nooit was een planetoïde zo dichtbij.
Wanneer het allemaal goed gaat, krijgt die ruimterots een nieuwe kans op 15 februari 2046. Even tellen, dan ben ik nog net 91. Maar dat is al helemaal niet zeker, het kan alleen al door een afzwaaier zo over zijn.

Trouw 15-2-2013: Ruimterots 2012 DA 14 zal aarde zeker missen

Dolf

De website Wiki Wageningen 750 verzamelt verhalen en herinneringen, woord en beeld, uit de 750-jarige geschiedenis van Wageningen.
Personen, het landschap, buurten, gebeurtenissen, bedrijvigheid, er is een interactief geschiedenisboek van Wageningen aan het ontstaan. Iedereen kan er zijn bijdrage aan leveren.
Vandaag heb ik mijn herinneringen ingestuurd aan Dolf, die voor mij in de jaren 90 een kleurrijk figuur was in het straatbeeld. Toen ik in 1997 met vakantie was op Corsica kwam zomaar ineens de gedachte aan Dolf bij me op. Mijn vage herinnering aan hem en het gedicht dat ik schreef, staat nu ook op Wiki Wageningen 750

Dolf


Mieren op het bergpad
versieren nijver
de ingang van het nest
met bloemblaadjes.
En ik denk aan Dolf,
aan zijn versierde entree.
Een fleurig welkom
voor bezoekers
die nooit komen.

Wageningers aller landen, verenigt u op Wiki Wageningen 750. Laten we samen geschiedenis schrijven.

Valentijn

Valentijnsdag vandaag. Voor wie eraan doet, twee gedichten die ik jaren geleden schreef.
Eerst een gedicht voor jongeren, in 2003 gepubliceerd op de jongerenpagina van Brabants Dagblad.

Voor eeuwig en altijd


Ergens in de rotswand,
warm beschenen door de zon,
bewaart de vijfde rotspunt van links
jouw naam in de holte van zijn hart.
Zoals mijn hart jou
als een groot geheim bewaart.

Wanneer over driehonderd jaar
een stokoude visser mijn briefje vindt,
leest hij in elke letter
hoeveel ik van je hou.

Maar jij weet het zelf nog niet, 
jij mag het niet weten.
Nu nog niet.


Het volgende gedicht heb ik ook opgedoken uit mijn archief. Het valt me nu pas op dat het voortbouwt op het middeleeuwse oergedicht der liefdesgedichten: Hebben olla uogala nestas hagunnan hinase hic anda thu (Alle vogels zijn nesten begonnen behalve ik en jij).

in mijn buik
heb jij een nest gebouwd
stevige bodem
luchtige veertjes
wordt het nog bewoond
dit voorjaar?


Ineens vraag ik me af wie die Valentijn eigenlijk was. Wikipedia weet meer.
Ik had het kunnen weten, een martelaar, en nog wel een die zijn hoofd verliest. Dramatisch mooi als symbool voor verliefdheid.