Ik heb iets met de zee, veel zelfs. Maar - dichter bij huis - ook iets met de rivier. De Neder-Rijn die langs Wageningen stroomt, lokt me vaak.
Hoe druk of onrustig ik ben, op de dijk word ik al kalm. In de uiterwaarden van de Bovenste Polder haal ik adem en aan de oever van de Rijn waait mijn hoofd leeg. En vult zich soms weer met ideeën, dichtregels, gedachten.
Wat betekent de rivier voor je? Dat was kort gezegd de vraag van het Wageningse dansgezelschap InMotion. Een tijdje geleden had ik daarom bij de Rijn een twee uur durend gesprek met danser/producer Petra Vossenberg en choreografe Marisa Grande. Raul Anderson maakte video-opnamen.
Zij voerden ook gesprekken met bijvoorbeeld een veerman, boer, beeldend kunstenaar en waterscouts. Allemaal mensen die op een geheel eigen manier aankijken tegen de rivier.
Interviews en film dienden als materiaal voor de dansvoorstelling van InMotion waarvan Marisa Grande de artistieke leiding heeft.
Het eerste resultaat daarvan is te zien op 12, 13 en 14 december 's middags bij Wolfswaard, pal aan de Rijn. Toepasselijker locatie is niet denkbaar.
De voorstelling bestaat uit dans, film en muziek. Ik ben heel benieuwd naar het resultaat.
Hoe leidden al die uiteenlopende verhalen via de verbeelding van de dansers tot de voorstelling Dreambody?
Tevoren kaarten reserveren is noodzakelijk. Meer informatie op de website van InMotion.
Waarom lijken plaatjes van zonsondergangen al gauw op elkaar en zijn we anderzijds zo gefascineerd bij het live aanschouwen van het natuurverschijnsel?
Ook gisteren weer hielden mensen op het strand van Egmond hun fototoestel of mobiel in de aanslag om vast te leggen wat feitelijk elke dag plaatsvindt.
Het besef misschien dat de natuur ons gratis iets voorschotelt wat de mens maar met kunst en vliegwerk kan imiteren.
Of het magische besef getuige te zijn van het doven van het daglicht, in het vertrouwen dat het morgen opnieuw licht wordt.
Of het vastleggen van dat ene moment, daar op het strand van Egmond aan Zee, op zaterdag 6 december 2014 rond half vijf.
In dankbaarheid om die week van schrijven, genieten van een verder lege agenda en vooral ook permanent zicht op zee.
Toch was de zonsondergang gisteren weer anders dan anders. Al was het maar door de schuimwolken die de kolkende zee op het strand wierp.
Even speelde een onrustige gedachte op over de samenstelling van het schuim. Was het niet een gore weerslag van vervuiling? Mijn stemming was er niet naar er dieper op in te gaan.
Ik besloot het luchtig op te vatten en voegde opgetogen een nooit eerder geziene zonsondergang aan mijn verzameling toe.
24 uur schrijven tegen onrecht.
Dat is de kern van de schrijfmarathon die Amnesty Nederland op 10 december houdt. In het hele land kun je je pen inzetten als steun voor slachtoffers van mensenrechtschendingen.
In Amsterdam, Weert en Zwolle kunnen mensen zelfs 24 uur lang terecht om hun bijdrage te leveren.
Voor de gevangenen is het belangrijk te weten dat mensen over de hele wereld aan hen denken. Voor machthebbers is het ook een signaal dat de gevangenen niet vergeten worden. Dat leidt wel eens tot betere omstandigheden in de gevangenis en soms zelfs tot vrijlating.
Onrecht aan de kaak stellen, je mening geven in een blog bijvoorbeeld, het kan je in andere landen, zonder een eerlijk proces, voor jaren achter de tralies brengen.
De schrijfmarathon in Weert wordt op 10 december om 10 uur geopend door wethouder Paul Sterk. Zanger Gé Reinders sluit hem 24 uur later op 11 december af.
In de tussentijd komen onder meer scholieren, burgemeesters en ieder die dat wil, meeschrijven aan de kaarten voor de gevangenen. De volledige 24 uur mag, maar een uurtje is ook goed.
Werk je in nachtdienst en ben je dus toch wakker, kom dan vooraf, na afloop of tussendoor meeschrijven. Tijdens de marathon zijn er muzikale en andere culturele optredens.
Zelf schrijf ik mee van 12 tot 14 uur en ik begin met een eigen verhaal of gedicht voor te lezen dat ongetwijfeld zal gaan over vrijheid.
De marathon in Weert vindt plaats in het Franciscus Huis op de Biest. Meer informatie over de acties in Weert vind je hier
Informatie van Amnesty over de schrijfmarathon
Ik ben niet supergehecht aan tradities, maar sommige houd ik er graag in. Zoals een week schrijfretraite in december met zicht op zee. In mijn vertrouwde Egmond aan Zee. Liefst ook telkens in hetzelfde appartement, met zeezicht vanuit kamer, keuken en bed. Waar ik blindelings de weg weet in de bestekladen. Waar ik na aankomst 'Home' van Simply Red in de cd-speler leg en meezing: 'Where the land meets the sea'.
Waar ik me laat overvallen door die vertrouwde vleug van missen en verlangen, melancholie tout court.
Waar ik op een luie dan wel koude dag niet eens de deur uit hoef om de zee te zien.
En waar dagelijkse beslommeringen uit mijn hoofd waaien en plaatsmaken voor projecten, ideeën, verhalen en onzinnige gedachten.
In december is Egmond van zichzelf, een enkele toerist schuift bescheiden door het straatbeeld. Veel is er ogenschijnlijk niet veranderd in een jaar tijd.
Het strand is voornamelijk leeg. De wind uit noordelijke richting bracht kwallen - die mooier zijn dan hun naam -, groter dan ik ooit zag. En hoewel de zee vandaag niet erg scheutig was met schelpen, deponeerde ze wel een fraai roggeneikapsel bij de vloedlijn.
De brrr is weer in de maand en dus zijn de drieteenstrandlopers er natuurlijk weer.
Ook Hotel Golfzang is terug, al prijkt de naam nu op een nieuw hotel aan de boulevard, daar waar Hotel Bellevue ooit stond. Het huis De Wijde Blik blijkt ten lange leste toch ook het veld te hebben geruimd voor nieuwbouw. Een bord bij het werk in aanbouw belooft luxe suites.
De voorheen rommelige gevelwand aan de boulevard is weldra een geheel. Mooi strak zal de een zeggen, de ander: alles is even lelijk nu.
Maar groot voordeel van verblijven in die boulevardpanden is dat je er niet tegenaan hoeft te kijken.
Gisteren ontdekte ik ineens met een schokje dat ook zowat het laatste eigenwijze pand is verdwenen: de Geveerde Kikker. In 2011 schreef ik er nog een blog over: Monument
Het houten pand brandde daarna uit. De restanten die ik de laatste keer nog zag, zijn gesloopt en hoewel de fundamenten er nog liggen, heb ik weinig hoop dat het monument uit zijn as herrijst. Er staat een hek omheen en één luik herinnert nog aan het typische geelbruine schilderwerk.
Maar de zee blijft, hetzelfde en toch telkens weer anders. Dat geldt ook voor het strand, waar de mens zichzelf uitlaat, mijmert en speelt.
Zo zag ik twee mensen bij wat een tekening in het zand zou worden. Op de terugweg trof ik hun boodschap voor de wereld aan.
Tweeledig: liefde voor alles wat is én love for myself. Zwierige lijnen met subtiele kleuraccenten door mandarijnenschillen.
En alsof dat nog niet flowerpower genoeg was, stuitte ik enkele meters verder op een opengevouwen mosselschelp in de vorm van een hart.
Niks toeval. Ik hou van Egmond aan Zee.
Er is net een nieuwe uitgave verschenen in de levendige Limburgse boekenreeks Platbook. In deze dertiende publicatie is het thema: Geld.
Ruim 30 uiteenlopende verhalen en gedichten staan in dit Platbook, in de vele dialecten die Limburg rijk is.
Gelukkig zie ik ook weer nieuwe namen tussen oude bekenden als Colla Bemelmans, Els Diederen, Ton Bijsterveld (ook uit Weert), Jeanne Alsters-van der Hor, Leonne Cramers en Wim Kuipers. Nieuwe aanwas van dialectschrijvers houdt de Limburgse dialecten levend.
Een mooie staalkaart van taal en opvattingen over geld.
Van mijzelf is het gedicht Goudzeukers, in mijn moedertaal, het Weerts.
(...) Danse rónd 't gouwe kaof
oppe rand van de vulkaan.
Weem hieëf, wiltj mier,
weem niks, wiltj eine krumel
of twieë. (...)
Voor dit Platbook was de redactie in handen van Fernand Jadoul, in het verleden directeur Public Affairs APG en nu honorair consul van Luxemburg en voorzitter Externe Provinciale Adviescommissie Cultuur.
Platbook 13 is een uitgave van Huis voor de Kunsten Limburg en verkrijgbaar in veel Limburgse boekhandels of via www.uitgeverijtic.nl
Eerdere blogs over Platbook
We hebben het gehaald, mijn auto en ik: 300.000 km.
Gisteren, op weg naar Weert, op de A2 tussen Zaltbommel en Den Bosch overschreed de kilometerteller die magische stand. In 18 jaar tijd zijn we samen meer dan 7 keer de aarde rondgereden!
Ik ben enorm gehecht aan mijn oude, trouwe auto en zie nu al op tegen de dag dat ik afscheid van hem moet nemen.
Wat heeft hij niet allemaal meegemaakt? Ik zingend, lachend, huilend, pratend achter het stuur. Met en zonder gezelschap. Grotendeels in Nederland. Voor vrije tijd en werk. De eerste jaren voor interviews of reportages op het platteland voor het vakblad Boerderij. Voor bezoeken aan scholen en bibliotheken in heel Nederland, bedrijfstrainingen en andere werkklussen. Verhuizingen, afval afvoeren, grote aankopen transporteren.
Mooi dat de auto de 300.000 km juist haalde op het vertrouwde deel van de A2. Hoe vaak heb ik daar in al die jaren niet gereden om mijn familie in Weert op te zoeken?
Ooit waren er tijden dat we na 3 1/2 jaar een auto inruilden. Als je eenmaal in de buurt kwam van de 100.000 kwamen de kosten en de zorgen, zo dachten we toen. In die tijd waren we trouw aan Franse auto's.
Het was dan ook een hele stap om te kiezen voor een Opel Astra, niet zozeer voor de degelijkheid als wel voor de fraaie belijning van zijn stationcar-model.
Eerste eigenaar dus, altijd een pré bij verkoop. Op tijd zijn onderhoudsbeurten waar hij bij Opelgarage Broekhuis Wageningen in goede handen was.
Anderzijds heeft hij een benzinemotor en dan is zo'n km-stand ineens minder vanzelfsprekend. Bovendien heeft hij altijd buiten gestaan.
Toen eenmaal die 100.000 gepasseerd waren, was het een kwestie van: maar zien hoe lang we het met elkaar uithouden.
Ooit zag het er niet naar uit dat hij min of meer op zijn sloffen drie keer rond zou gaan. Ik herinner me die merkwaardige terugreis na een vakantie in West-Frankrijk. Een afgebroken buitenspiegel die met elastiek en karton vastgebricoleerd zat en een lekkende voorruit waarvoor we een emmertje bij de hand hielden. Bovendien schoot hij spontaan uit zijn 4e en 5e versnelling, waardoor de bijrijder de pook moest vasthouden.
Alles bleek reparabel en daarna waren er voornamelijk de gebruikelijke reparaties door slijtage. De auto heeft wel wat schrammen en butsen opgelopen, maar dat is niet anders dan bij ons, mensen. Je mag zien dat het leven eroverheen gegaan is.
Hoewel ik van mijn trouwe auto houd, vertroetel ik hem niet. Wassen is een zeldzaamheid, maar ik koester hem in dankbaarheid.
Misschien moet ik hem als beloning toch maar eens lekker in de shampoo zetten. Als hij zich daar maar niet van doodschrikt.
Maandag 10 november schrijden vmbo-scholieren over de rode loper bij Nemo in Amsterdam. Zij zijn die dag VIP-gasten bij het evenement Stap op de Rode Loper!
Boeken, raps, liedjes, gedichten staan centraal op deze dag. Lezingen, workshops en een wedstrijd, namelijk een weddenschap om boeken te lezen.
Zelf ben ik een van de twintig schrijvers die optreden voor groepen leerlingen. Ik lees voor en beantwoord met alle plezier hun vragen, bijvoorbeeld over wat, waarom en hoe ik schrijf.
Ik ga ervan uit dat veel leerlingen die dag ervaren hoe levendig boeken lezen toch kan zijn.
De dag is alleen toegankelijk voor uitgenodigde leerlingen en hun docenten.
Hieronder volgt het persbericht van de organisatie stichting Samenleving & Kunst Amsterdam.
Stap op de Rode Loper!
vmbo’ers gaan lezen voor meer kansen in de samenleving
Op maandag 10 november ligt de Rode Loper uit voor vmbo-leerlingen uit de
bovenbouw. Zij zijn VIP’s in een uniek project dat prikkelt om meer te gaan lezen
(www.stapopderodeloper.nl). De aftrap van het project Stap op de Rode Loper! vindt
plaats met een evenement dat geheel is afgestemd op de belevingswereld en
capaciteiten van vmbo’ers. Het Science Center NEMO is dan omgetoverd tot een huis
van letteren en lezen. Op een speelse en toegankelijke manier staan lezen en taal
centraal. De leerlingen maken bovendien kennis met een voor hen onbekende
culturele wereld. Nog niet eerder werd voor deze doelgroep zo’n project ontwikkeld.
Docenten zijn dan ook enthousiast, evenals de schrijvers. Onderwijsminister en
boekenverslinder Jet Bussemaker begroet de leerlingen en docenten via een
persoonlijke videoboodschap.
Lezen stimuleert de taalvaardigheid
Waarom is dit project ontwikkeld? De taalvaardigheid van vmbo’ers is zorgwekkend.
Een stijgend aantal is zelfs laaggeletterd en maakt om die reden hun opleiding niet
af. Na vijftien jaar VMBO is hier geen verbetering in waar te nemen.
Studies tonen aan dat vrij lezen de taalvaardigheid enorm stimuleert. Bovendien, wie
fictie leest, leeft zich beter in onbekende situaties in en stelt zich open voor nieuwe
ervaringen. Communicatieve vaardigheden en zelfvertrouwen nemen toe. Het zijn
vaardigheden die belangrijk zijn voor volwaardige deelname aan de maatschappij.
De meeste leerlingen kennen van huis uit geen leescultuur.
Met dit project stimuleert de stichting Samenleving & Kunst Amsterdam het vrij lezen
op het vmbo in de meest brede zin van het woord. Van boeken en kranten tot en
met tablets, smartphones en strips.
Programma evenement
Ruim 20 schrijvers lezen voor uit eigen werk en gaan met de leerlingen in gesprek.
In de filmzalen van het NEMO en de OBA zijn filmprogramma’s rond verfilmde
boeken met de auteurs Mirjam Mous en Khalid Boudou, filmers en acteurs. Het
Groninger Stripmuseum is aanwezig, vijf striptekenaars geven workshops die woord
en beeld bij elkaar brengen. De stadsverteller van Amsterdam, Karel Baracs, komt
met een speciaal voor deze dag geschreven verhaal. Typhoon, Toprak Yalçiner en
Klaas van Kruistum gaan met de leerlingen een weddenschap aan. En de leerlingen
ontdekken ook de activiteiten van het NEMO zelf nadat ze de instructiebordjes
hebben gelezen.
Wie komen er? Toprak Yalçiner, Typhoon, Klaas van Kruistum, maar ook Mano
Bouzamour, Mel Wallis de Vries, Stan Fritschy, Karel Baracs, Rob Ruggenberg,
Mamoun Elyounoussi, Rom Molemaker, Lydia Rood, Hans Sahar, Asis Aynan, Margje
Woodrow, Anna Woltz, Bibi Dumon Tak met Castel, Caja Cazemier, Daniëlle Bakhuis,
Natasza Tardio, Quirijn Snijder, Maren Stoffels, Mirjam Mous, Khalid Boudou, Eva
Burgers, Manon Sikkel, Said el Haji, Özcan Akyol, Anne Winkels / Annie van
Gansewinkel, Dris Tafersiti, Elle van de Bogaart en Jos van Hest.
Vijftig studenten Nederlands van de Hogeschool van Amsterdam en hun docenten zijn actief bij de dag betrokken.
Digitale bundel
De activiteiten tijdens het evenement functioneren als prikkel om het enthousiasme
voor lezen te stimuleren. De begeleidende digitale bundel - met teksten en
opdrachten voor leerlingen en adviezen voor docenten – en een schoolprogramma
vormen de structurele stimulans voor het lezen. De bundel is een groeidocument dat
tijdens het schooljaar steeds met nieuwe informatie wordt uitgebreid.
http://www.stapopderodeloper.nl/
