'Ik schilder, ik boodschap niet'

Voor de tentoonstelling Point of no Return hield ik interviews met een aantal deelnemende kunstenaars. Dit is mijn gesprek met Riekje Offerhaus, dat onder meer verscheen in Hoog en Laag.


Riekje Offerhaus schildert tweeluik van samenleving voor tentoonstelling

 

Riekje Offerhaus met 'Menselijke samenleving'
Foto: Salman Ezzammoury

‘Ik schilder! Ik boodschap niet’


Door Annie van Gansewinkel
WAGENINGEN – Van 2 november tot 21 december is in Wageningen, Binnenhaven 7, de tentoonstelling Point of no Return waaraan 22 kunstenaars meedoen. Een van hen is Riekje Offerhaus.

De ochtend van het interview heeft Riekje Offerhaus (76) wel een uur op haar hurken kamelen zitten tekenen bij het circus. Ze is gefascineerd door de wereld van circus en kermis. Vroeger zat ze dagenlang te schetsen in het circus. ‘Ik mocht zelfs achter de coulissen komen. Veel glamour voor het oog, maar armoe erachter.’
Ooit maakte ze al een schilderij van een carrousel in Frankrijk onder de platanen. Die carrousel is nu weer opgedoken in een schilderij van haar tweeluik voor de tentoonstelling Point of no Return. Dat schilderij draagt de titel: ‘Menselijke samenleving’, mensen op de kermis hebben plezier en ze zijn met elkaar verbonden. Een vrouw met kind en beer zoekt zelfs contact met de toeschouwer.

Netwerksamenleving
Op het andere doek, ‘Netwerksamenleving’, is elke persoon op zichzelf, verscholen achter laptop of mobiel. Zo merkt de telefonerende vrouw niet op dat het kind aan haar hand enthousiast wijst naar de kermis.
‘Als kinderen vanuit school meteen achter de computer verdwijnen in plaats van met vriendjes te spelen, vind ik dat zorgelijk. Het is een tendens, maar ik wil het niet zwart-wit zien. Die menselijke samenleving kan ook benauwend zijn, als iedereen alles van elkaar weet.’
Riekje wilde graag meedoen aan deze groepstentoonstelling. ‘Ik wil niet alleen op een eilandje schilderen.’ Het thema bracht haar op het onderwerp: veranderingen. ‘Klimaatverandering is dan voor de hand liggend. Ik maak me daar ook zorgen over, maar ik ga geen stervende vissen schilderen. Ik heb behoefte aan warmte. Dan schilder ik liever een warme stal waar twee boertjes voor hun koetjes zorgen, of de mooie dingen in de natuur. Ik schilder! Ik boodschap niet.’
Riekje maakt figuratief werk en vaak beeldt ze mensen af. Iedere week doet ze met een groep aan modeltekenen en ook maakt ze portretten, onlangs nog het portret van de directrice van Circus Renz.

Intuïtiever
Voor het werk van deze tentoonstelling is ze op een andere manier te werk gegaan. Anders schildert ze intuïtiever, nu dacht ze tevoren lang na over de compositie voor die twee werelden.
Riekje Offerhaus heeft al een lange staat van dienst als kunstenaar. Tegen de zin van haar vader ging ze toch naar de kunstacademie, in Arnhem, en sindsdien heeft ze altijd geschilderd. ‘Ik heb het schilderen nodig voor mezelf.’ Naast haar werk in opdracht, portretten bijvoorbeeld, maakt ze ook vrij werk. Belangrijke gebeurtenissen uit haar leven zoals ziekte geeft ze daarin een plaats.
Of ze tevreden is over dit tweeluik? ‘Ik ben nooit echt tevreden. Je vergelijkt jezelf met anderen en dan zijn er ook altijd schilders die ik beter vind. Trots en twijfel wisselen elkaar af.’

Website Point of no Return

Het tweeluik van Riekje Offerhaus en het werk van 21 andere kunstenaars is nog tot 21 december te zien in het gebouw 'achter de vaas', Binnenhaven 7, Wageningen. Elke zaterdag en zondag van 11 tot 17 uur.
Bovendien ook te bezichtigen tijdens de Salons op vrijdagavond 30 november (met wetenschapper Marten Scheffer) en 14 december over Transition Towns. Aanvang 20 uur. Toegang tot tentoonstelling en Salons is gratis. 

Klaar voor de start!

De Kinderboekenweek is nog maar net achter de rug of de plannen voor die van 2013 worden al weer bedacht. Het thema is pas bekend gemaakt: Klaar voor de start! - sport en spel.
Van het thema van dit jaar 'Hallo wereld' was ik ogenblikkelijk enthousiast. Nu moest ik toch wel een minuut wennen aan het idee. Ik ben niet buitengewoon sportief, motorisch niet zo handig, niet erg lenig, en ik haalde zelden meer dan een mager zesje voor gym. Door mijn inzet kon ik het nog net tot een voldoende brengen.
Tennissen, wandelen, fietsen, ik doe het graag, maar niet fanatiek en winnen of persoonlijke records verbeteren hoef ik ook niet zo nodig.
Ik vereenzelvig me eerder met de minkukels in de sport. Zo'n 'Eddie the Eagle' die bij het schansspringen meermalen op een halsbrekende manier tuimelde. Of schaatser Franz Krienbühl die vaak als laatste eindigde, maar een tomeloos plezier leek te hebben.
Ik ben eens langs mijn eigen boekenplank gelopen en tot mijn verrassing doen in minstens de helft van mijn kinderboeken de hoofdpersonen aan sport.

Soms minkukelig, zoals Hanneke in Kopje-onder die bang is voor water. Ellenlange Jelle die in Stijn Klein in de knoop raakt bij het kopjeduikelen en Claire in Circus in gevaar voor wie zelfs de makkelijkste circustruc (jongleren met sjaaltjes) nog een ingewikkelde opgave is.

Dan zijn er nog de watjes in Stoerewatjeskamp die moeten mountainbiken, vechtsporten en survivallen.
Maar er komen ook ware sporthelden voor in mijn boeken, zoals het tennistalent Edith in Zusjes aan de top en zwemfanaat Leontien in Steken onder water.

Toevallig haalde een van mijn neven (15 jaar) vorige week een voetbalverhaal voor de dag dat ik maakte voor zijn zesde verjaardag. Ik schreef dus zelfs ooit een voetbalverhaal!
Ook met het onderwerp Spel kan ik uit de voeten. Zo is er Nachtspel, over spannende gebeurtenissen op een camping met als hoogte/dieptepunt een nachtspel.

En natuurlijk Kampioen Superbraaf waarin de juf een wedstrijd ontketent wie het braafste kind van de klas is. Dat haalt het slechtste in de kinderen boven, want iedereen wil winnen.

Ik kan dus ook schrijven over fanatieke kinderen en winnaarsmentaliteit.

Er is nog tijd genoeg om leuke plannen te bedenken voor bezoek aan school en bibliotheek in de kinderboekenweek. Misschien ga ik maar eens een spel bedenken, Kampioen Superfan ofzo. Of een speciaal verhaal schrijven, dat kan natuurlijk ook.

CPNB over Kinderboekenweek 2013

Oudleren

Ik heb iets met circus en vooral met jongleren. Meermalen maakte ik als journalist reportages over circusscholen. Hoe jonge mensen maanden bezig waren om hun act te vervolmaken, fascineerde me. Met bewondering keek ik een dag lang hoe ze welgemoed de 4, 5, 6 of meer balletjes opraapten en opnieuw begonnen. In de wetenschap overigens dat zij de volgende dag weer stonden te oefenen, en de volgende volgende dagen.
Het is geen wonder dat circusacts een plaats kregen in enkele boeken: 'Reisgenoten gezocht' en 'Circus in gevaar'.
Mijn motoriek is niet geweldig, mijn oog-handcoördinatie evenmin en mijn links-rechts gevoel bedroevend. Toch besloot ik 10 jaar geleden dat ik in de kampeervakantie wilde leren jongleren. Met drie balletjes, dat was mijn hoogste ambitie. Ik ken mijn beperkingen. En het lukte. Daarna durfde ik zelfs enkele keren in schoolklassen op te treden als verluchtiging van mijn boeken.

In navolging van de klassieker 'Oom Jan leert zijn neefje schaken' zie je op de foto: Tante Annie leert haar neefjes jongleren. Zij bleken natuurtalenten, terwijl ik een paar weken ploeteren nodig had gehad.

Inmiddels weet ik dat voor mij jongleren niet hetzelfde is als fietsen. Ik ben het verleerd.
Vorige week las ik het - goede - jeugdboek 'Jongleren' van Marc van Velzen en ik kreeg er weer zin in. Daar komt bij dat mijn nieuwe huis met tuin toch handiger jongleert dan een balkon op vierhoog. Ik heb de balletjes van zolder gehaald, er valt weer iets te overwinnen deze zomermaanden.