vrijdag 3 mei 2013

Gereedschapskist schrijven van A tot Z

Twee nieuwe schrijfworkshops geef ik deze maand in Wageningen. Daarbij maken de deelnemers kennis met uiteenlopend gereedschap: van alleslijm tot moker en van nijptang tot zaag.
Dat gebeurt in het kader van de landelijke Week van de Amateurkunst die duurt van 25 mei tot 1 juni.
In Wageningen vindt de feestelijke aftrap plaats op de kunstmarkt bij theater Junushoff op zaterdag 25 mei. Daar heb ik ook een kraam waar ik tussen 11 en 17 uur gratis schrijfadvies geef.
In de bblthk begeleid ik de week daarna twee verschillende workshops, die los van elkaar gevolgd kunnen worden. Ze zijn voor mensen met en zonder schrijfervaring. Veel oefening en zijdelings theorie. Kosten per workshop: 7,50 euro.



Gereedschapskist schrijven: van Alleslijm tot Moker

Dinsdag 28 mei 19.30-21.30 uur in bblthk Wageningen
Onderwerpen in deze workshop zijn o.m. aanloop, beschrijvingen, doorschrijven, fantasie, ik, mokerslag.



Gereedschapskist schrijven: van Nijptang tot Zaag

Vrijdag 31 mei 19.30-21.30 uur in bblthk Wageningen
Op deze avond komen bv. de volgende onderwerpen aan bod: personages, perspectief, plot, schrappen, zintuigen.

Het aantal plaatsen is beperkt. Informatie en aanmelden via: info@annievangansewinkel.nl


Website Week van de Amateurkunst (WAK) Wageningen
Website bblthk Wageningen

donderdag 2 mei 2013

Verloren zoon

'The only son', de Nederlandse documentaire over een Nepalese familie raakte me onlangs geweldig. Gelukkig draait de film nog steeds in de bioscopen(waarom niet in Wageningen?), vandaar dat ik er graag aandacht voor vraag.  

Het gaat over de jongen Pema die vanuit een kindertehuis in Nepal de kans krijgt om in Nederland te studeren waar zijn zus eerder al geadopteerd is. Voor de documentaire gaan zij terug naar de familie in de verafgelegen regio Dolpo in Nepal waar hun ouders en een zus met haar gezin zijn achtergebleven. De rest van het gezin is verstrooid, een zus woont in de VS, twee zusjes verblijven in een kindertehuis in de hoofdstad Kathmandu.
De ouders doen een klemmend en voortdurend beroep op hun enige zoon terug te komen naar het dorp, daar te trouwen met een meisje dat ze voor hem uitzoeken, en voor zijn ouders te zorgen. Je ziet en voelt de verscheurdheid van de jongen.
Filmmaakster Simonka de Jong maakte een ingetogen film die een vlijmscherp beeld geeft van het dilemma van jonge mensen in arme landen: blijven en je voegen in de familietraditie of de kansen grijpen om een betere toekomst op te bouwen? De prijs is schuldgevoel en verstoken zijn van familie, geboortegrond en cultuur. In het beste geval kan iemand later en van afstand de achtergebleven familie ondersteunen.
Het gaat om een documentaire, maar die heeft alles in zich van een speelfilm: liefde, emotionele chantage misschien, road movie, schuldgevoel. Zo anders en toch een universeel gegeven. Kinderen verlaten hun familie, zo is immers de loop van het leven, maar dat zijn soms pijnlijke processen, zeker als ouders oud en hulpbehoevend worden. Veel mensen zullen daarom net als ik iets herkennen in de film, ook al is een emigratie vanuit Limburg naar 'Holland' onbetekenend.
De familie is op de huid gefilmd, maar integer. Hun relaties komen in beeld tegen de achtergrond van het majesteitelijke landschap van de Himalaya.
Natuurlijk kwamen ook de beelden terug van mijn reizen in 2010 en 2012 en voelde ik mezelf weer zitten in de woonkeukens waar het eten voor ons werd bereid. Liep ik weer over de ezelpaadjes en ademde ik stilte en ruimte in die onmetelijke natuur.
Een schrijnend mooie film.

Biosagenda over 'The only son', met trailer

Kunststof tv: op 2'25'' min. interview met Simonka de Jong en Pema

woensdag 1 mei 2013

Nieuw oranje

Oranjetipje
Foto: Kars Veling
website De Vlinderstichting
Twee oranje nouveautés: in april is een nieuwe oranje paddenstoel ontdekt in natuurgebied de Blauwe Kamer bij Wageningen. Zo nieuw in Nederland dat de Octospora Affinis nog geen Nederlandse naam heeft.
En zojuist een persoonlijke primeur: voor het eerst in mijn leven een oranjetipje live gezien, zomaar in mijn achtertuin.


Website De Vlinderstichting

Utrechts Landschap over de nieuwe paddenstoel

maandag 29 april 2013

Oranje

Mijn dresscode voor morgen: oranje, met een wit randje (de lichtelijk republikeinse ratio mag die dag gesmoord worden in oranje emotie, tompoucen, wuppies en Alex-kingpepermunt.

Een bekentenis, in de categorie jeugdzonden: ik heb 'koninklijk huis' gespaard. Naast postzegels, sigarenbandjes, lucifermerken en speldjes, want ik was een verzamelaar. En nóg misschien, want ik kan de albums zo opdiepen.
Mijn eerste krantenknipsels (ik was 9!) dateren uit 1963, de moord op J.F. Kennedy. De daaropvolgende grote gebeurtenis was voor mij blijkbaar het huwelijk van Beatrix en Claus in 1966, want daar heb ik ook veel knipsels van. Maar daarvoor was ik al begonnen met een heus plakboek royalty, chronologisch per persoon.
Koningin Emma
ansichtkaart


Plakboek met o.m.
troonswisseling 1948

Verbaasd blader ik door het album. Hoe kwam ik aan die oude ansichtkaarten van bijvoorbeeld koningin Emma en allerlei kinderfoto's van Beatrix en haar zusjes? Toen leuk om te hebben, nu wellicht collector's items.
Het album houdt op na de geboorte van Willem-Alexander in 1967. Als dertienjarige vond ik verzamelalbums vermoedelijk te kinderachtig. Toen ik daarna politiek bewust en maatschappijkritisch werd, mocht het van mezelf ook niet meer.

Ratio en emotio hoeven die strijd niet meer aan te gaan. Ik aanvaard mezelf als vat vol tegenstellingen en kijk met enige vertedering naar het plakboek.
Morgen hap ik in alle klefzoete oranje happen en vier in goed gezelschap het wij-gevoel van onze democratische monarchie.
Vooralsnog wil ik die niet ruilen tegen een republiek, want er zijn mij te veel voorbeelden van presidenten die zich misdragen als zonnekoningen.

zaterdag 27 april 2013

Thuis afgehaald

Ik hou van lekker eten en zeker van een warme maaltijd, liefst twee keer per dag. Hoewel ik het goed kan en al meer dan veertig jaar bijna dagelijks doe, hou ik niet van koken.
Voor de luie buien heb je de piep-en-stoommaaltijden, maar die kun je na enkele keren ook uittekenen. Ik heb nu Thuisafgehaald.nl ontdekt en in Wageningen zijn er inmiddels een stuk of tien thuiskoks die meedoen.
Pompoenovenschotel
Thuisafgehaald Jolan

Het zijn mensen die graag koken en het leuk vinden om anderen te laten meegenieten van hun kookkunst. De ene keer omdat ze meer porties koken dan ze in eigen huis op kunnen, hartige taart of soep bijvoorbeeld, de andere keer omdat een 'afhaler' een verzoek indient. Zie je op het menu van de thuiskok een favoriet gerecht staan, dan kun je vaak ook verzoeken dat binnenkort voor je te maken. Zo maakte thuiskok Jolan (nickname) vorige week speciaal voor mij een heerlijke pompoenovenschotel.
Aanmelden is gratis en vervolgens krijg je telkens in je mailbox een overzicht van de maaltijden bij je in de buurt. Vaak kun je dan diezelfde dag nog aanmelden en spreek je af hoe laat je je gerecht ophaalt. Je betaalt contant aan de kok.
Woensdag zag ik 's ochtends dat Jolan voor die dag een spinazietaart aanbood. Klikken en afhalen 's avonds rond etenstijd.
De eerste keer was het een opmerkelijke ervaring om bij een wildvreemde de keuken in te stappen en daar mijn maaltijd mee te nemen. Maar ik at met des te meer smaak en aandacht omdat er min of meer speciaal voor mij gekookt was. Het is toch iets heel anders dan een afhaalrestaurant.
Ik had zomaar aangenomen dat Thuisafgehaald vooral iets is voor drukke of gemakzuchtige mensen. Maar woensdag was er net voor mij een ouder echtpaar dat een maaltijd afhaalde.
Wanneer ik zie wat de thuiskoks in mijn buurt allemaal voor culinaire hoogstandjes en gezellige stamppotten aanbieden, loopt het water me in de mond.
In een 'groene' stad als Wageningen had ik trouwens wel meer vegetarische thuiskoks verwacht. Hopelijk groeit hun aantal snel.
In DWDD van 8 maart interviewde Matthijs van Nieuwkerk initiatiefneemster Marieke de Hart. Op de website Thuisafgehaald.nl staat dat interview.
Er hebben zich al meer dan 5000 koks gemeld en 38.000 afhalers.
Bij Thuisafgehaald heb ik geen verplichtingen en dat vind ik nou juist zo prettig. Dat maakt de kans het grootst dat ik zelf misschien ook nog eens als thuiskok mijn onvolprezen uiensoep of artisjokken met gemonteerde saus aanbied.

Thuisafgehaald gaat uit van delen en ik zie steeds meer hoopgevende én down-to-earth initiatieven voor een andere economie.
Auto delen, ik ben zover nog niet, maar nu er net een autodeelparkeerplaats voor mijn deur is verschenen, dwingt het wel tot nadenken. Waarom zelf een auto houden (die grotendeels stilstaat) als je er voor je deur zo een kunt pakken?
Op 15 april zag ik een aflevering van Tegenlicht over transitie met transitie-hoogleraar Jan Rotmans. Nieuwe vormen van zorgen (Buurtzorg), duurzaam bouwen en anders wonen. De crisis biedt kansen. Laten we niet uit alle macht proberen de oude economie terug te krijgen, want die heeft haar eigen kinderen opgevreten.
Ruimte en kansen voor verbindende ideeën met een menselijke maat.
Ruilen, lenen, delen en uitwisselen. Dáár word je als mens rijker van. 

woensdag 24 april 2013

Levendig

Mijn tuin is deze weken extra levendig en houdt me meer dan eens van mijn werk. Een groot aantal vliegbewegingen, vogelgeluiden en alle mogelijke verschijningsvormen van ontluiken.
Zo heeft de sierrabarber een spannende knop waaruit de grote bladeren zich ontvouwen.
In de naastgelegen vijver is ook van alles te beleven. De kikkers zijn wel het meest opzichtig in hun avances. Vorige week kreeg ik een plaatsvervangend gevoel van betrapt! toen ik met de verrekijker twee kikkers beschouwde. Het voelde toch wat voyeuristisch.

Nu ligt het resultaat van hun actie breeduit in twee klodders kikkerdril.

Vorig jaar kreeg ik na lezingen op een vmbo-school een zelfgemaakt nestkastje cadeau. Meteen dit eerste voorjaar lijkt het raak. Na bezichtigingen en verkenningsvluchten heeft een koolmeesje bezit genomen van het onderkomen.
Toch hangt het huisje niet volgens de regels op het noordoosten, maar op het zuiden, en te laag om echt veilig te zijn voor katten  uit de buurt. De mezen zien geen bezwaar.
Naast het nestkastje hangt voor het optisch effect van de tuin een spiegel en die heeft me de afgelopen weken enige hoofdbrekens gekost. Al geruime tijd hupt een meesje voor de spiegel, onvermoeibaar dartelend op takjes en soms tikkend tegen het glas.
Kleine kinderen ontdekken op zeker moment hoe dat werkt met een spiegel, maar ik vrees dat de hersens in een vogelkopje niet groot genoeg zijn om ooit tot dat besef te komen.
Ik vond zijn acrobatische toeren toch een wat zielige vertoning. Waarom zich uitsloven en indruk proberen te maken op een vermeende soortgenoot? Het diertje kon de energie immers beter besteden aan een potentiële vrijer van vlees en bloed. De spiegel dan maar afdekken? Maar dan zou het beest zijn maatje gaan missen en wellicht doodgaan van verdriet? Ik geef toe, ik kan doordraven in empathie.
Vorige week was het glas 's morgens geheel beslagen van de dauw en was er geen spiegelbeeld te zien. Toch bleef de mees druk bewegen voor de spiegel. Al te ver heen in zijn obsessieve-compulsieve stoornis of een typisch voorbeeld van een narcissus die geen partner nodig heeft? Ik besloot me er niet meer mee te bemoeien. Mijn hersens zijn eenvoudigweg niet in staat zich te verplaatsen in de beweegredenen van vogels.
Ik snap er namelijk ook niets van dat de merels zojuist besloten hebben hun nest vrij laag te bouwen tussen de klimop. Voor het blote oog zichtbaar en makkelijk binnen bereik van katten.
Levendigheid in mijn tuin en ogenschijnlijke onhandigheid. Zelf ben ik trouwens geen haar beter. Het vogelhuisje hangt namelijk om nóg een reden niet op de goede plek. Onnadenkend heb ik het opgehangen naast de haak voor mijn hangmat. Die kan ik dus pas in gebruik nemen nadat de jonge meesjes zijn uitgevlogen. Zo te zien zijn de mezen nog niet eens aan broeden toe, dus het kan nog wel even duren voordat ik mijn hangmat eindelijk van zolder kan halen.

dinsdag 23 april 2013

'Ons' Rijksmuseum


Brieflezende vrouw
van Johannes Vermeer

Bibliotheek

Stilleven met asperges
van Adriaen Coorte
 
Vreemd vond ik het zelf. Veertig jaar was ik niet meer in het Rijksmuseum geweest, maar rond de heropening op 13 april kreeg ik plotseling een gevoel van urgentie: ik moest er snel heen. Dat werd dus vandaag al, samen met ?-duizenden anderen en toch oogde het niet massaal. Ik kwam er voor het eerst tijdens een schoolreis van de MMS, rond 1970. Het Rijksmuseum stond op het educatieve programma, evenals de Bijlmer, destijds  een planologische nouveauté. Ik herinner me niet veel meer van mijn bezoek aan het museum, wel dat ik ter hoogte van de Nachtwacht ineens Wim Sonneveld live zag. Het besef dat je in Amsterdam beroemde mensen zomaar in het wild kon tegenkomen, maakte volgens mij meer indruk dan het topstuk.
Geen creatie van Fong Leng
maar wapenrok Frederik Hendrik

Vrouwe Winter van Caesar
Boetius van Everdingen


Ook vandaag was ik niet zo erg onder de indruk van de Nachtwacht, kleiner dan in mijn herinnering en het hondje, dat ik ooit een verrassend element vond in het schuttersstuk, zag er maar bleekjes uit. De eregalerij was als ruimte wel indrukwekkend en het al veelgeprezen grijs op de wanden liet de schilderijen prachtig tot hun recht komen. Met mijn primitieve mobieltje legde ik er onder meer de brieflezende vrouw van Vermeer vast. Alle kunstschatten zijn niet te bevatten in één bezoek en zonder scrupules liet ik me bij mijn gang in de zalen slechts leiden door mijn intuïtie. Het meeste zag ik niet of nauwelijks, ik zoomde louter in op wat mij op dat moment aantrok. Niet alleen schilderijen en beelden, maar ook vaatwerk, kleding en poppenhuizen. Natuurlijk is er ook het gebouw zelf. Vloeren, wanden, ramen, soms uitbundig kleurrijk, dan weer ingehouden sober. En dan die geweldige bibliotheek.  We mogen trots zijn op 'ons' nieuwe Rijksmuseum.
Japanse poortwachters, ca. 1300




De vertroostende Boeddha, 13e eeuw